Czym się różni sowa od jaskółki, czyli dwa oblicza francuskiego H

Dzisiejszy wpis, mimo, że wskazywałby na to tytuł, na pewno nie będzie skierowany do pasjonatów przyrody… Jak zwykle zajmiemy się przede wszystkim językiem, a zapewniam Was, że jest się czym zajmować ! Otóż zapewne większość z Was zdaje sobie sprawę z tego, że literka “h” w języku francuskim jest niewymawiana. Jest to chyba najbardziej podstawowa reguła czytania, o której trzeba pamiętać i absolutnie się do niej stosować. Ale czy każde “h” w języku francuskim jest takie samo ? Czy nasza sowa (un hibou) oraz jaskółka (une hirondelle) zaczynają się tak naprawdę na tę samą literkę ? Odpowiedź brzmi: nie.

W języku francuskim wyróżniamy DWA  rodzaje literki H.

H w słowie  hirondelle jest przykładem h niemego (h muet), czyli tego, które występuje w większości francuskich słów (= pochodzenia greckiego i łacińskiego). Ten typ  H “wymaga” elizji (usunięcie samogłoski w sąsiedztwie innej samogłoski) oraz łączenia międzywyrazowego. 

Une hirondelle = L’hirondelle

 elizja – la -> l’

Wymowa: yn iʀɔ̃dɛl = liʀɔ̃dɛl

Cette hirondelle (ta jaskółka)

Wymowa: sɛtiʀɔ̃dɛl

Les hirondelles (jaskółki)

Wymowa: leziʀɔ̃dɛl – występuje łączenie międzywyrazowe

Przykłady:

(le) hélicoptère (helikopter)  = l’hélicoptère (elizja)

(la) histoire (historia) = l’histoire (elizja)

(la) haleine (oddech)  = l’haleine (elizja)

Natomiast H w naszym drugim słowie, hibou jest przykładem tak zwanego h przydechowego (H aspiré), które z kolei  elizji i łączenia międzywyrazowego “zabrania”.

Un hibou = Le hibou

 Brak elizji -> le nieskrócone przed “h”

Wymowa: œ̃ ibu = lə ibu

Ce hibou (ta sowa)

Wymowa: sə ibu

przed h zwykle poprawnym zaimkiem wskazującym byłaby forma “cet”, ale h przydechowe wymaga formy “ce”

Les hiboux (sowy)

Wymowa: le ibu – brak łączenia międzywyrazowego

Przykłady:

(le) hareng (śledź) = le hareng (brak elizji, nie “ucinamy” e)

(le) héros* (bohater) = le héros (brak elizji, nie “ucinamy” e)

(le) hérisson (jeż) = le hérisson (brak elizji, nie “ucinamy” e)

* ALE (la) héroïne (bohaterka) = l’héroïne (występuje elizja)

Jak rozpoznajemy w słowniku H przydechowe ?

Zazwyczaj jest ono oznaczone gwiazdką lub apostrofem.

3 thoughts on “Czym się różni sowa od jaskółki, czyli dwa oblicza francuskiego H

Comments are closed.